نمایشگر یک مطلب

اهداف قطب علمی ژئومورفولوژی و توسعه پایدار

هرگونه مکانگزینی، برنامه­ریزی و فعالیتی مستلزم پایداری محیط است. در این رابطه محیط طبیعی که ژئومورفولوژی زیر بنای آن است، بیش از نیمی از این ارتباط تفکیک ناپذیر را تشکیل می­دهد. بنابراین عدم تعادل در عوامل و ارکان محیط طبیعی نظم و یکنواختی را در برنامه ریزی­های محیطی با اهداف توسعه پایدار مختل می­کند. ژئومورفولوژی از ارکان و زیر بنای همه مطالعات و برنامه ریزی های محیطی است. توسعه پایدار و بلندمدت و بنابر بیان جغرافیای کاربردی، توسعه بدون تخریب را در مرکز توجه دارد، لازم است که در عرصه‌های عملی و آکادمیک پیوند این دو بیش از پیش محکم شود.  بر این اساس انجام مطالعات علمی در زمینه ژئومورفولوژی و توسعه پایدار هدف کلی و اصلی این شاخه قطب علمی را تشکیل داده است.آنچه مهم است، موضوع مطالعات محیط طبیعی در چارچوب سند توسعه ملی کشور در سال­های اخیر مورد توجه سازمان مدیریت و برنامه­ریزی کشور و نیز در دستور کار بسیاری از ارگان­های اجرایی کشور قرار داشته است. در این میان ژئومورفولوژی سطح زمین، بستر اصلی استقرار فعالیت های انسانی و به عنوان مهمترین عامل محیط طبیعی به شمار می­رود. به همین منظور، تشکیل این شاخه علمی و با هدف کلی حمایت و مشارکت در تدوین دستورالعمل­ها و برنامه­های ملی و از طرفی سوق دادن بخشی از اهداف آموزش و پژوهش در این رشته و به ویژه دروس مرتبط با اهداف قطب، در دانشگاه­های کشور در دستور کار این شاخه قطب علمی قرار دارد. در این راستا اهداف کلی شاخه قطب در محور های زیر خلاصه می­شوند:

اهداف کلی:

1) سوق دادن پژوهش­های مرتبط با چالش­های ژئومورفیک با هدف پایدارسازی محیط از دیدگاه مرجعیت علمی

2) ترویج ضرورت کاربرد تکنولوژی روزآمد نرم­افزاری و پایگاه داده ها در مطالعات مرتبط با ژئومورفولوژی و توسعه پایدار و مخاطرات  ژئومورفولوژی

3) انتقال یافته های نوین به منطور ارتقای کیفیت آموزش ژئومورفولوژی در دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور و به هنگام سازی آنها

4) ضرورت به کارگیری توان های علمی این رشته و فارغ التحصیلان آن و سوق دادن پژوهش ها در اهداف توسعه پایدار کشور از طریق  برگزاری سمینارها و کارگاه­های پژوهشی در این خصوص

5) مشارکت و اجرای طرح های پژوهشی در خصوص اهداف و موضوع قطب و شاخه ژئومورفولوژی

6) برقراری ارتباطات موثر و هدفمند با دستگاههای اجرایی کشور که در راستای توسعه پایدار، با موضوع تغییرات محیط طبیعی درگیر و ذینفع هستند.

7) مشارکت در تدوین و به روز رسانی منابع درسی رشته ها و گرایش های تخصصی این رشته هنگام با دانشگاههای معتیر در سطح بین المللی

اهداف جزیی:

1) ایجاد ارتباط با موسسات و مراکز تحقیقاتی کاربردی مرتبط با مطالعات محیط طبیعی و تبادل علمی در این زمینه در سطح ملی و بین المللی

2) ایجاد آزمایشگاه ها و هسته های پژوهشی در دانشکده جغرافیامرتبط با موضوع قطب.

3) انتشار مجله علمی پژوهشی ژئومورفولوژی و توسعه پایدار حتی الامکان به زبان انگلیسی.

4)انتشار مقالات علمی تخصصی در مجلات معتبر داخلی و خارجی

5)مشارکت با دانشکده جغرافیا به منطور تجهیز فضاهای آزمایشگاهی و کارگاههای تخصصی

6) فراگیر نمودن ضرورت انجام مطالعات در مورد مخاطرات و تغییرات محیط های طبیعی از طریق رسانه های عمومی

7)برگزاری سمینارها و کارگاه های پژوهشی در خصوص موضوع ژئومورفولوژی و توسعه پایدار محیطی  و آمایش سرزمین و فراهم سازی ضوابط

8) ایجاد وب سایت های تخصصی و طراحی پایگاههای اطلاعاتی در شبکه اینترنت

9)  مشارکت و اجرای طرح های پژوهشی در خصوص اهداف و موضوع قطب با اهداف ارائه تولیدات علمی در راستای اهداف ژئومورفولوژی و توسعه پایدار محیطی

10) مشارکت، اجرا و نظارت بر طرح های مرتبط با موضوع شاخه قطب در سطح ملی و منطقه ای

11) برقراری ارتباطات موثر و هدفمند با دستگاههای اجرایی کشور که در راستای موضوع ژئومورفولوژی و توسعه درگیر و ذینفع هستند.

توجیه برنامه و ضرورت اجرای آن

گذرا به رویداد های طبیعی یکصد سال گذشته بیفکنیم می توانیم تغییرات زیادی را در محیط طبیعی ایران مشاهده کنیم. شواهد این تغییرات، عمدتاً لندفرمی بوده و مرتبط با ژئومورفولوزی سطح زمین است. این تغییرات بخش عمده ای ناشی از تغییرات اقلیمی و بخشی نیز نتیجه دخالت های انسانی است. آنچه مهم است این تغییرات همیشه به نفع انسان ، فعالیتهای انسانی و محیط زیست نبوده است. بنابر این از آنجا که ایران کشوری است که با توجه به موقعیت جغرافیایی ویژه آن از امکانات بالقوه طبیعی و منابع غنی سطحی و زیر زمینی و از طرفی نیروی انسانی بسیار کار آمدی برخوردار است و برای بهره برداری و دست یابی به توسعه پایدار، نیازمند برنامه ریزی در خصوص نحوه بهره برداری از این منابع است بنابر این ضروری است ابتدا علل و منشا تغییرات ژئومورفولوژیک مورد بررسی قرار گرفته و سپس پیامد ها و نتایج آنها در راستای اهداف توسعه پایدار محیطی ارزیابی و پیش بینی گردد. به طوری که بتوان در کوتاه ترین زمان و حداقل هزینه و  با استفاده از  امکانات و توانمندی ها راهکار های عملی را برای جلوگیری از نتایج زیانبار آنها اقدام نمود. بدیهی است این برنامه ریزی تنها در قالب انجام طرح های پژوهشی منسجم و علمی دست یافتنی است. در این راستا، این شاخه قطب علمی برنامه پیش‌بینی شده خود و اولویت بندی آن را در قالب دو محور زیر تنظیم نموده است.

محور اول: زمینه های پژوهشی:

·      بررسی منشا و عوامل موثر در تغییرات ژئومورفولوژی از طریق اجرای طر ح های بنیادی

·      ارزیابی و پهنه بندی ژئومورفولوژیکی نواحی ایران از دیدگاه توسعه پایدار

·      تدوین الگوها و ضوابط برای اجرای طرح های مطالعاتی با هدف شناخت قابلیت های محیط های ژئومورفولوژی مناطق مختلف ایران

·      ارائه راه کارهای ارشادی و مهندسی در ارتباط با امکانات و محدودیتهای ژئومورفولوژی مناطق مختلف ایران

·      آسیب شناسی مناطقژئومورفولوژی کشور به منظور کاهش مخاطرات و بحران های محیط طبیعی و سوق دادن  زمینه ها  به سوی اهداف توسعه

 محور دوم: اطلاع رسانی:

·    برقراری ارتباطات بین المللی وبین دانشگاهی

·    انعقاد تفاهم نامه‌ علمی و بین المللی با دانشگاهها و مراکز علمی پژوهشی خارجی

·    انتشار مجله تخصصی مرتبط با موضوع قطب و شاخه و انتشار بولتن های تخصصی

·    ایجاد و راه اندازی وب سایت شاخه قطب و ایجاد درگاه­های مختلف ارتباطی برای گروه ها و مجامع علمی و اجرایی مرتبط با موضوع شاخه قطب

·    همکاری در افزایش آگاهی و شناخت جامعه و مجامع علمی و پژوهشی نسبت به موضوع مطالعات ژئومورفولوژی و توسعه و تشریک مساعی آنان